Sohrab Sepehri: Der Ruf des Anfangs, ندای آغاز

Der Ruf des Anfangs
(aus dem Buch „Der Reisende“; erste Erscheinung 1967)

Wo sind meine Schuhe,
wer hat gerufen: Sohrab?
Die Stimme war bekannt,
so wie die Luft den Körper des Blattes kennt.
Meine Mutter schläft,
Manouchehr und Parvaneh und vielleicht alle Menschen der Stadt schlafen (1).
Die Nacht im Monat Khordad (2) geht seicht wie ein Klagelied
über die Köpfe der Sekunden hinweg.
Und eine kühle Brise fegt meinen Schlaf vom Rande der Decke weg.
Der Duft des Verreisens ist in der Luft:
mein Kissen ist voller Gesang der Schwalben.
Der Morgen wird ankommen
und in diese Wasserschüssel
wird der Himmel verreisen.

Heute Abend muss ich gehen.
Ich, der durch das am weitesten geöffnete Fenster
mit den Menschen dieser Region sprach,
hörte kein Wort über die Eigenschaften der Zeit.
Kein Auge betrachtete verliebt die Erde.
Keiner wurde durch das Erblicken eines Beetes angezogen.
Keiner nahm einen kleinen Häher auf einem Feld ernst.
Wie eine Wolke werde ich traurig,
wenn ich durch das Fenster sehe, dass Houri (3)
die erwachsene Tochter des Nachbarn
am Fuße der seltensten Ulme der Welt
islamisches Recht liest.

Es gibt auch Gegebenheiten,
Augenblicke voller Erhabenheit.
Ich sah zum Beispiel eine Dichterin,
die so sehr mit dem Betrachten des Universums beschäftigt war,
dass der Himmel in ihre Augen Eier legte.
Und einer Nacht der Nächte
fragte mich ein Mann,
wie viel Stunden würde es dauern
bis zum Aufgang der Weintraube.

Heute Abend muss ich gehen.
Heute Abend muss ich den Koffer nehmen,
der für das Hemd meiner Einsamkeit gerade Platz hat,
und in die Richtung gehen,
wo die epischen Bäume sichtbar sind,
jenem weiten Land ohne Worte entgegen,
das ständig nach mir ruft.
Jemand hat wieder gerufen: Sohrab!
Wo sind meine Schuhe?

***

Erläuterungen:
(1) Hier sind die Schwester des Dichters, Parvaneh, und sein Bruder, Manouchehr, gemeint.
(2) Khordad ist der Name des dritten Monats im iranischen Sonnenjahr und dauert von 22. Mai bis 21. Juni.
(3) Houri ist ein Mädchenname und bedeutet Huri oder Paradiesjungfrau.

***

Leben und Werke von Sohrab Sepehri

***

ندای آغاز

کفش هایم کو
چه کسی بود صدا زد : سهراب ؟
آشنا بود صدا مثل هوا با تن برگ
مادرم در خواب است
و منوچهر و پروانه و شاید همه مردم شهر
شب خرداد به آرامی یک مرثیه از روی سر ثانیه ها می گذرد
ونسیمی خنک از حاشیه سبز پتو خواب مرا می روبد
بوی هجرت می اید
بالش من پر آواز پر چلچله ها ست
صبح خواهد شد
و به این کاسه آب
آسمان هجرت خواهد کرد
باید امشب بروم
من که از بازترین پنجره با مردم این ناحیه صحبت کردم
حرفی از جنس زمان نشنیدم
هیچ چشمی عاشقانه به زمین خیره نبود
کسی از دیدن یک باغچه مجذوب نشد
هیچ کس زاغچه ای را سر یک مزرعه جدی نگرفت
من به اندازه یک ابر دلم میگیرد
وقتی از پنجره می بینم حوری
دختر بالغ همسایه
پای کمیابترین نارون روی زمین
فقه می خواند
چیزهایی هم هست لحظه هایی پر اوج
مثلا شاعره ای را دیدم
آنچنان محو تماشای فضا بود که در چشمانش
آسمان تخم گذاشت
و شبی از شب ها
مردی از من پرسید
تا طلوع انگور چند ساعت راه است ؟
باید امشب بروم
باید امشب چمدانی را
که به اندازه پیراهن تنهایی من جا دارد بردارم
و به سمتی بروم
که درختان حماسی پیداست
رو به آن وسعت بی واژه که همواره مرا می خواند
یک نفر باز صدا زد : سهراب
کفش هایم کو؟

یادواره ها: فروغ فرّخزاد، شمارهء دو


حالا شعر برای من یک مسئلهء جدّیست. مسئولیتیست که در مقابل وجود خودم احساس میکنم. یک جور جوابیست که باید به زندگی خودم بدهم. من همانقدر به شعر احترام میگذارم که یک آدم مذهبی به مذهبش. فکر مکنم نمیشود فقط به استعداد تکیه کرد. گفتن یک شعر خوب همانقدر سخت است و همانقدر دقّت و کار و زحمت میخواهد که یک کشف علمی. به یک چیز دیگر هم معتقدم و آن «شاعر بودن» در تمام لحظه های زندگیست

شاعر بودن یعنی انسان بودن. بعضی ها را میشناسم که که رفتار روزانه شان هیچ ربطی به شعرشان ندارد یعنی فقط وقتی شعر میگویند شاعر هستند، بعد تمام میشود، دو مرتبه میشوند یک آدم حریص شکموی ظالم تنگ فکر بدبخت حسود حقیر، خب، من حرفهای این آدمها را هم قبول ندارم. من به زندگی بیشتر اهمیّت میدهم، و وقتی این آقایان مشتهایشان را گره میکنند و فریاد راه می اندازند (یعنی در شعر ها و مقاله هایشان) من نفرتم میگیرد و باورم نمیشود که راست میگویند. میگویم نکند فقط برای یک بشقاب پلو است که دارند داد میزنند، بگذریم

فکر میکنم کسی که کار هنری میکند باید اوّل خودش را بسازد و کامل کند. بعد از خودش بیرون بیاید و به خودش مثل یک واحد از هستی و وجود نگاه کند تا بتواند به تمام دریافتها، فکرها، و حس هایش یک حالت عمومیت بخشد

 

منبع: دیوان فروغ فرّخزاد؛ انتشارات نیک فرجام؛ چاپ ششم؛ تهران ١٣٨٦

زهر و مرهم

برای دکتر مرتضی محیط


واژه ها میوه ها را مانند

آویزان از شاخهء بوته ها و درختان
بوته ها و درختانی
که گاه در کنارهء کویری برهوت برآمده اند
و زمانی در جلگه ای زرخیز
یا در دشتی سرسبز
برخی بر سر راهی بدور از آبادی روئیده اند
و برخی در آستانهء بهم پیوستن رود و دریا
گاه در زمینی ریشه دوانده اند
که حرث و آبیاری شده است به مهر
و گاه ببار آمده اند بدور از باغبان و مربّی
خودرو و وحشی

و میوه ها
گاه دست زحمتکشی آنها را چیده
گاه دزد و اربابی آنها را ربوده
زمانی عزیزی آنها را عرضه میدارد
با لبخندی سرشار از عاطفه
و زمانی دوره گرد و کاسبی
برای گرفتن سکّه ای

و چنین است که زهر و مرهم
گاه همشکل و همتا می نمایند
تا زمانیکه حکایت آنها را
با گوش دل نشنیده باشی

۞۞۞
Rotenburg an der Fulda
هشتم آبان ماه هزار و سیصد و نود و یک

Sohrab Sepehri: Der Tod der Farbe مرگ رنگ

Der Tod der Farbe
(aus dem gleichnamigen Buch; erste Erscheinung im Jahre 1951)
Sohrab Sepehri

Eine Farbe ist am Rande der Nacht
wortlos verstorben.
Ein schwarzer Vogel ist über ferne Wege gekommen
und besingt von Daches Höhe die Nacht der Niederlage.
Siegesbetrunken ist gekommen
der Vogel, der die Trauer anbetet.

In dieser Niederlage der Farbe
ist jegliches Liedes auseinandergerissen.
Einzig die Stimme des tapferen Vogels
verziert das Ohr der einfachen Stille
mit dem Ohrschmuck des Widerhalls.

Der schwarze Vogel, über ferne Wege gekommen,
hat sich auf das hohe Dach der Nacht der Niederlage gesetzt
wie ein Stein, regungslos.
Den Blick hat er
über die vernebelten Gestalten in seiner Phantasie gleiten lassen.
Ein seltsamer Traum quält ihn:
die Blumen der Farbe sind im Boden der Nacht aufgegangen.

Auf den Straßen des Wohlgeruchs
ist die Brise verstummt.
Jederzeit eine Täuschung im Sinne
zeichnet etwas mit seinem Schnabel
dieser Vogel, der die Trauer anbetet.
Eine Fessel ist gerissen.
Ein Schlaf ist zerbrochen.
Der Traum des Landes
hat die Legende vom Aufblühen der Blumen der Farbe
vergessen.
Still muss man die Windung dieses Weges passieren:
eine Farbe ist am Rande dieser grenzenlosen Nacht verstorben.

***

https://amirmortasawi.files.wordpress.com/2012/10/leben-und-werke-von-sohrab-sepehri.pdf

***

سهراب سپهری
مرگ رنگ

رنگی کنار شب
بی حرف مرده است
مرغی سیاه آمده از راه های دور
می خواند از بلندی بام شب شکست
سرمست فتح آمده از راه
این مرغ غم پرست
در این شکست رنگ
از هم گسسته رشته ی هر آهنگ
تنها صدای مرغک بی باک
گوش سکوت ساده می آراید
با گوشوار پژواک
مرغ سیاه آمده از راههای دور
بنشسته روی بام بلند شب شکست
چون سنگ ‚ بی تکان
لغزانده چشم را
بر شکل های در هم پندارش
خوابی شگفت می دهد آزارش
گلهای رنگ سرزده از خاک های شب
در جاده ای عطر
پای نسیم مانده ز رفتار
هر دم پی فریبی این مرغ غم پرست
نقشی کشد به یاری منقار
بندی گسسته است
خوابی شکسته است
رویای سرزمین
افسانه شکفتن گلهای رنگ را
از یاد برده است
بی حرف باید از خم این ره عبور کرد
رنگی کنار این شب بی مرز مرده است

Sohrab Sepehri: Bodhi


Bodhi*
(aus dem Buch „Der Osten der Schwermut“; erste Erscheinung im Jahre 1961)
Sohrab Sepehri
سهراب سپهری

Es war ein Moment,
die Türen waren aufgegangen.
Nicht ein Blatt,
nicht ein Ast,
der Garten der Vernichtung war sichtbar geworden.
Die Vögel des Raumes still,
dieser still, jener still,
die Stille fing an zu sprechen.
Was war auf jenem Feld?
Ein Wolf war zum Begleiter eines Schafes geworden.
Das Bild des Schalles farblos,
das Bild des Rufes blass.
War vielleicht der Vorhang zusammengefaltet?
‚Ich‘ gegangen,
‚Sie‘ gegangen,
‚Wir‘ hatte uns verlassen.
Die Schönheit war einsam geworden.
Jeder Fluss hatte sich zu einem Meer,
jedes Wesen hatte sich zu einem Buddha verwandelt.

* Mit Bodhi wird im Buddhismus ein Erkenntnisvorgang bezeichnet, der auf dem vom Buddha gelehrten Erlösungsweg von zentraler Bedeutung ist.

آنی بود درها وا شده بود
برگی نه
شاخی نه
باغ فنا پیدا شده بود
مرغان مکان خاموش
این خاموش
آن خاموش
خاموشی گویا شده بود
آن پهنه چه بود : با میشی گرگی همپا شده بود
نقش صدا کم رنگ
نقش ندا کم رنگ
پرده مگر تا شده بود ؟
من رفته
او رفته
ما بی ما شده بود
زیبایی تنها شده بود
هر رودی دریا
هر بودی بودا شده بود

https://amirmortasawi.files.wordpress.com/2012/10/leben-und-werke-von-sohrab-sepehri.pdf

Wiederaufbau und Neubau der Gesundheitsstationen für die Erdbebenopfer der Provinz Ost-Aserbaidschan im Iran

25.10.2012


Am 13. August 2012 erschütterte ein Erdbeben die Provinz Ost-Aserbaidschan im Iran, tötete über 300 Menschen und verwüstete mehr als 110 Dörfer. Tausende wurden verletzt, über 150.000 verloren ihr Zuhause.

Nach dieser Naturkatastrophe startete die Iranische Gemeinde in Deutschland e.V. (1) in Zusammenarbeit mit mehreren iranischen Vereinen und Persönlichkeiten in Berlin (2) eine Initiative unter dem Namen „Komitee zur Direkthilfe für die Erdbebengebiete in Aserbaidschan Iran“ (3). Das Komitee nahm sich vor, eine Spendenaktion für den Aufbau der Gesundheitsstationen (4) für die Einwohner der Katastrophengebiete zu organisieren, nachdem eine erste Analyse der dringlichen Aufgaben durch die iranische Nichtregierungsorganisation YARI (5) die Notwendigkeit des Wiederaufbaus bzw. des Neubaus von 39 Gesundheitsstationen ergeben hatte (6).

„Yari“ bedeutet Hilfe bzw. Beistand. Der Verein wurde im Jahr 2000 in der iranischen Stadt Kermanshah gegründet und konnte die Effektivität seiner humanitären Leistungen unter anderem nach dem Erdbeben in der historischen Stadt Bam im Jahre 2003 unter Beweis stellen (7).

Die laufenden Bauvorhaben erfolgen durch den unmittelbaren Einbezug der betroffenen Menschen am Ort. Nach dem ersten Spendenaufruf des Komitees zur Direkthilfe für die Erdbebengebiete in Aserbaidschan Iran gingen über 6000,00 Euro ein. Weitere Spenden sind dringend erforderlich.

Kontoinhaber: Iranische Gemeinde in Deutschland e.V.
Konto-Nr.: 50352108
BLZ: 10010010
Geldinstitut: Postbank Berlin
Verwendungszweck: ERDBEBEN-ASER.
IBAN: DE42 1001 0010 0050 3521 08
BIC: PBNKDEFF

e-mail: info@iranischegemeinde.de
۞۞۞

Quellenangaben und Erläuterungen

(1) http://www.iranischegemeinde.de/index.php/de/
e-mail: info@iranischegemeinde.de

(2) Verein Iranischer Ingenieure und Naturwissenschaftler in der Bundesrepublik Deutschland e.V. (http://www.vini.de/), Interessengemeinschaft Iranischer Taxiunternehmer in Berlin e.V., Kulturverein Aserbaidschan in Berlin, Forum Aserbaidschan in Berlin, Vereinigung Iranischer Ärzte in Berlin e.V., Deutsch-Iranischer Freundschaftsverein e.V. ( http://www.dif-verein.de/ ), Prof. Dr. Mohsen Massarat, Prof. Dr. Nasser Kanani, Prof. Dr. med. Yadollah Moazam Goudarzi, Prof. Dr. med. Rahim Rahmanzadeh

(3) Der deutsche und persische Text des Aufrufs ist zu lesen unter:
http://www.akhbar-rooz.com/article.jsp?essayId=47630

(4) Das iranische Gesundheitsprojekt der ländlichen Stationen für Gesundheitspflege (health houses) hat weltweit
Anerkennung gefunden:

http://www.fic.nih.gov/NEWS/GLOBALHEALTHMATTERS/Pages/1209_health-house.aspx
http://www.who.int/bulletin/volumes/86/8/08-030808/en/
http://www.unicef.org/iran/media_4427.html
http://www.nytimes.com/2012/07/29/magazine/what-can-mississippis-health-care-system-learn-from-iran.html?pagewanted=all&_r=0
http://www.hciproject.org/communities/chw-central/resources/iranian-health-houses-open-door-primary-care

(5) http://www.yaringo.com/

(6) Die persischen Texte sind zu lesen unter:
Tabelle 1

Programm

(7) Der Verein YARI baute in Bam eine landwirtschaftliche Mädchen-Berufsschule:
Yari 1
Yari 2

========
Die PDF-Datei enthält zusätzlich Fotos: Erdbebenopfer

رایحهء تو


برای زیور دیدگان

روز بار دگر ز ره رسیده بود
وآن مِهِ گران
باز از کران تا کران
بر فراز فولدا، آن رود روان
میان دیدگان و آسمان
پرده ای کشیده بود

در آن بساطِ زیرورو
چکاوکی در گلو
با خویشتن به گفتگو
منتظر نشسته بود

نامه و پیام تو چون رسید
عطرِ تنپوشِ تو فضا را گرفت
غنچه ها کرد یاسِ سپید
چکاوک نغمه سرداد و
پرندهء دلم پرکشید

مِه همچنان در آسمان
پایدار پرده وار مانده بود
لیک دیگر طلسم زمان
به یکبار درهم شکسته بود
قلب من ز شوق دیدنت بیقرار
خورشید را به کوی خویش میکشید

۞۞۞

Rotenburg an der Fulda
دوّم آبان ماه هزار و سیصد و نود و یک