شوق کودکانه

نیم قرن گذشت و همچنان
بسان کودکان
از ترنّم پرنده ای
به اوج سپهر پُرستاره پرواز می کنم

نیم قرن گذشت و دیده ام
از نگاهِ نازِ یاس و نسترن
با اشک شوق
در بحرِ خیال و خواب خرامان می شود

نیم قرن گذشت و قلب من
از صفا و پاکی ژاله ها
چون سپیده از راه می رسد سحرگهان
مانند چکاوکی پرپرزنان
به سوی آفتاب می شود

نیم قرن گذشت و سینه ام
از یاد گنبدِ پر گوهرِ آسمانِ کنارهء کویر
یا که از شکوهِ کشفِ کائنات
دشتی پر ز نور می شود

نیم قرن گذشت و باز
با ورود بیگانه و غریبه ای
از پی شنیدن پیامی ز دل برآمده
شادمان و گشاده رو
درها به اندرون عاشقانه باز می کنم

نیم قرن گذشت و از سرِ نیاز
سرشار از مهر به زندگی و زندگان
چون آن قماربازِ پاکباز
بعد از هر فتادن و شکستنی
قمارِ دیگری آغاز می کنم

۞۞۞

بیست و چهارم خرداد ماه هزار و سیصد و نود و یک
Rotenburg an der Fulda

Am helllichten Tage مُلکی در آتش

Am helllichten Tage
18.7.2011

Dieser Text wird den Opfern der „humanitären Intervention“ der NATO in Libyen gewidmet. Er wird jedoch für die Menschen in den NATO-Staaten geschrieben. Die Barbarei des Neoliberalismus, die sich bereits 1973 im Militärputsch gegen die Regierung von Salvador Allende offen zeigte, wird auch Europa, früher oder später, in grenzenloses Elend stürzen, wenn ihr kein Widerstand geleistet wird.
۞۞۞

Nein, es ist weder eine sternenlose Nacht,
noch handelt sich um einen Neumond.
Es bedecken weder dunkle Wolken den Himmel,
noch ist eine Sonnenfinsternis eingetreten.
Es passiert am helllichten Tage.

Mehr als hundert Tage sind bereits vergangen,
ein weiteres Land liegt in Schutt und Asche.
Ein Ende dieser elenden Lügen,
ein Ende dieses offenen Mordens
ist nicht in Sicht.
Es passiert am helllichten Tage.

***

مُلکی در آتش

صد روز از آغاز بمباران لیبی گذشت

نه شبی است بی ستاره
نه که ماه در محاق است
نه در آسمان، تیره ابری
نه که شید در کسوف است
بنگر که بار دیگر
ز شرارتی خانه ای مغاک است
سدهء نخست شد طی
خبر از ختامِ خوف نیست
نگهی، این نمایشِ سیاهی
در ملإ چه فاش جاریست

پانزدهم تیر ماه هزارو سیصدو نود

Mohammad Reza Shafi’i Kadkani: Rock der Sonne دامن آفتاب


Rock der Sonne (1984)

Mohammad Reza Shafi’i Kadkani

Ein Mensch, dessen Herz durch Liebe
wie vom Mondschein erleuchtet wird
wird durch die Böswilligkeiten und Ängste des Volkes
nicht in Hektik und Furcht geraten
schau hin, nicht im Geringsten
wird der Rock der Sonne nass
wenn er ins Wasser fällt

***

دامن آفتاب

محمّد رضا شفیعی کدکنی
١٣٦٣

آن را که به دل ز عشق مهتاب افتد
کی از بد وبیم خلق در تاب افتد
بنگر که به قدر ذرّه ای تر نشود
گر دامن آفتاب در آب افتد

***

inspiriert durch dieses Gedicht entstand der folgende Text:

Mondschein

Mitten in der dunklen Nacht
singe ich das Lied der Sonne
„Schweig“, schreit schrill der Friedhofswärter
„Du bist ein verwirrter Übeltäter,
ein naiver Überläufer,
ein verdammter Verräter!“

Überzeugt von Wärme und Licht
frage ich mit Gelassenheit und Zuversicht
wird der Mondschein etwa nass
wenn er durch eine Pfütze wandert
wenn es regnet, schneit oder hadert?

 

https://amirmortasawi.files.wordpress.com/2012/07/mohammad-reza-shafii-kadkani.pdf

Mohammad Reza Shafi’i Kadkani: Das sonderbare Schachspiel شطرنج عجیب

inspiriert durch ein Gedicht von Mohammad Reza Shafi’i Kadkani aus dem Jahr 1992

Das sonderbare Schachspiel

Knie dich nieder
lautete der Befehl
knie dich nieder
vor das lederne Spielfeld
spiel das Spiel deines Lebens

Was für eine Ironie
ein ledernes Stück
wurde früher eingesetzt
früher
als meine Vorfahren
geköpft wurden
zur Strafe bei Auflehnung
zur Belehrung der Umgebung

die Spielfiguren
waren bereits aufgestellt
zu Ungunsten der schwarzen Partei
das Ende war abzusehen
das weiße Siegesgeschrei

Spiel mit den schwarzen Figuren
du hast nur einen Zug
wende mit ihm das Blatt um
ansonsten hast du verloren
dann ist deine Zeit um
so waren die Vorgaben
so waren die Regeln
vorzüglich einschränkend
verbindlich einengend

Und ich überlegte
was für ein aussichtsloses Spiel
was für eine schiefe Lage
vergeblich war jede Klage

So stand ich auf
in einem Schritt
war das lederne Spielfeld
mit all den Schachfiguren
gründlich gewendet
und das Spiel
unwiderruflich beendet

****

محمّد رضا شفیعی کدکنی

١٣٧١

وقتی که براین رُقعَهء شطرنج نشستم
دتبالهء آن بازی دیرین کهن بود
هر مهره به جائی ، نه به دلخواهِ من وکار
بیرون ز صف آرائی اندیشهء من بود
پیش از من و اندیشه ام اندیشه ورانی
آن نَطَع به تدبیر خود آراسته بودند
بردی سَرَه آنگاه درین بازی تقدیر
بر نَطَعی ازین گونه زمن خواسته بودند

گفتند که میکوش به هر شیوه که دانی
کاین بازی شطرنج بدین نظم و نظام است
نَک مهره بدستِ تو و بازی ز تو امّا
با یک حرکت نوبت بازیت تمام است

بر نطعی ازین گونه توان برد به تدبیر؟
خود چارهء من چیست درین ظلم و ظلامش؟
جز این که برین رقعه زنم، یکسره، تیپا
وآزاد کنم خویشتن از نظم و نظامش

https://amirmortasawi.files.wordpress.com/2012/07/mohammad-reza-shafii-kadkani.pdf

Mohammad Reza Shafi’i Kadkani: Der Magier شعبده باز

Gegen das Schweigen und das Getöse erfinde ich das Wort.
Octavio Paz

****************************************

Der Magier

Mohammad Reza Shafi’i Kadkani

شعبده باز

محمّد رضا شفیعی کدکنی

freie Übersetzung

So wie ein Zauberer
der die Tauben aus seinem leeren Hut
fliegen lässt
lasse ich
mitten in Begriffen
die im Überwachungsstaat
Stück für Stück
entfremdet worden sind
die Sehnsucht aufsteigen
nach Fliegen
Freiheit
und Schönheit
Den Himmel meiner Heimat
habe ich weit und breit
voller Tauben gemacht
das ist mein Wunder
meine Magie

***

مثل آن شعبده بازی که کبوترها را
می دهد پرواز
از جَوف کلاهی که تهیست
شوق پرواز و رهائی را
زیبائی را
از میان کلماتی که عسس یک یک را
تهی از مقصد و معنی کرده ست
می دهم اینک یک یک پرواز
و آسمان وطنم را، تا دور
کرده ام پر ز کبوترها
اینم اعجاز
منم آن شعبده باز

https://amirmortasawi.files.wordpress.com/2012/07/mohammad-reza-shafii-kadkani.pdf

Simin Behbahani: Lebensmut شهامت زندگی

Lebensmut
شهامت زندگی
inspiriert durch ein Gedicht von Simin Behbahani aus dem Jahr 2010

***

Diese Höhle ist dunkel, die Stille hallt
und doch flackert in der Ferne Licht
vor mir ragt eine Felsenwand, eisig, kalt
erkennbar sind doch viele Risse, verratend schlicht

die dunkle Nacht verweilt schon lange
die zertretene Erde seufzt bange
mein Herz singt in der Brust geduldig
bleib dem Leben treu, mach dich nicht schuldig

der Kopf ist voller Schmerz, mein Körper alt
die Beine schwach, meine Hände kalt
und doch verglühe ich vor Liebe
trotz aller Grausamkeit, der Hasses Hiebe

tief verwurzelt wie eine Lärche, in Bausch und Bogen
hatte keine Angst, machte mir keine Sorgen
als die vielen Skorpione und Schlangen
marschierend ihre Todeslieder sangen

Unrecht und Gewalt sollt ihr vermeiden
wo Gepeinigte sich krümmen vor Leiden
steht auf, schreit, ehrt das Leben
bringt diese ungerechte Welt zum Beben

achtzig Stimmen in mir, und mehr
mahnen: Alte, sei nicht auffällig so sehr
schweigen, die Wahrheit verraten, ducken
auf mein Leben, mein Werk spucken
das ist ihre Empfehlung, ihr Segen
erst aber wenn die Todesgräber mich ins Grab legen

****

سیمین بهبهانی

(١٣٨٩)

هر چند دخمه را بسیار خاموش و کور می بینم
در انتهای دالانش یک نقطه نور می بینم
هر چند پیش رو دیوار بسته ست راه بر دیدار
در جای جای ویرانش راه عبور می بینم
هرچند شب دراز آهنگ، نالین زمین و بالین سنگ
در انتظار روزی خوش، دل را صبور می بینم
تن کم توان و سَر پُر درد، پایم ضعیف و دستم سرد
در سینه لیک غوغائی از عشق و شور می بینم
گر غول در شگفت از من، پاس گذر گرفت از من
با چشم دل عزیزان را از راه دور می بینم
من کاج آهنین ریشه، هرگز مبادم اندیشه
بر خاک خود اگر موجی از مار و مور می بینم
توفان چو در من آویزد، ناکام و خسته بگریزد
از من هراس و پروائی، در این شرور می بینم
هر جا خلافی افتادست، جای حضور فریاد است
من رمز کامیابی را در این حضور می بینم
هشتاد و اند من با من گوید: خروش بس کن، زن
گویم: خموش بودن را تنها به گور می بینم

Simin Behbahani

Simin Behbahani: Lied der Prostituierten نغمهء روسپی

Lied der Prostituierten (auszugsweise)
نغمهء روسپی

Gib mir die Make-up-Dose
damit ich meine Blässe farbenfroh mache.
Gib mir das Öl
damit ich mein Gesicht
verwelkt von meiner Traurigkeit
auffrische.

Gib mir die Spitze
damit ich in ihr meiner Nacktheit
mehr Geltung verschaffe
damit mein Kopf, meine Brust und mein Busen
mehr Begierde und Leidenschaft erwecken.

Gib mir den Kelch
damit ich mich betrinke
mein Elend belächle
und diesem traurigen Gesicht
eine frohe, verführerische Maske aufsetze.

Ich habe viele Bekannten
und bin doch einsam.
Von keiner dieser Bekanntschaften
ist Trost und Wohlwollen zu erwarten.
Sie reden viel von Mitgefühl
doch das verfliegt nach einer kurzen Weile.

Oh, wer klopft da an der Tür?
Mein Partner für den heutigen Abend kommt!
Ach, du Leid, verlass mein Herz
jetzt ist seine Freude an der Reihe.

Meine Lippen, ihr Lügner und Betrüger
verdeckt mein Leid mit einem Schleier
voller Geheimnisse.
Damit man mir paar Münzen mehr gibt
lacht, küsst, liebkost, …

بده آن قوطیِ سرخابِ مرا
تا زنم رنگ به بیرنگی خویش
بده آن روغن، تا تازه کنم
چهرِ پژمرده ز دلتنگیِ خویش

بده آن تور که عریانی را
در خَمَش جلوه دوچندان بخشم
هوس انگیزی و آشوبگری
به سر و سینه و پستان بخشم

بده آن جام که سرمست شوم
به سیه بختی خویش خنده زنم
روی این چهرهء ناشاد غمین
چهره ای شاد و فریبنده زنم

پُرکَسَم و بیکَسَم و، زین یاران
غمگساری و هواخواهی نیست
لاف دلجوئی بسیار زنند
لیک جز لحظهء کوتاهی نیست

آه، این کیست که در می کوبد؟
– همسر امشب من می آید
وای، ای غم، ز دلم دست بکش
کاین زمان شادی او می باید

لب من، ای لب نیرنگ فروش
بر غمم پرده ای از راز بکش
تا مرا چند درم بیش دهند
خنده کن، بوسه بزن، ناز بکش

***

https://amirmortasawi.files.wordpress.com/2012/06/simin-behbahani.pdf

Merke dir … یاد آر

31.3.2011

In Erinnerung an die unzähligen Opfer der Kriege im Rahmen der neoliberalen Globalisierung in Jugoslawien, Afghanistan, Irak, Libyen und anderswo

Merke dir den Geruch der Hyazinthen
wenn die Frühlingsbrise sie streichelt
denn bald werden beladene Bombenbringer
bar jeder Barmherzigkeit
im Namen der Menschlichkeit
einen verpesteten Teppich der Verwüstung ausrollen

Merke dir den Gesang der Sperlinge
unter dem meeresblauen Sternenzelt
denn bald werden schwere Panzer
prahlend, protzig
ihr Geheul der Gräueltaten gellen

Merke dir die morgendlichen Tauperlen
auf der seidenen Haut der Spinnenbauten
denn bald werden Söldner und Soldaten
hochgerüstet und aufgetakelt wie Monster
alles, was nach Leben schreit, niedertrampeln

Merke dir die Lichtspiele beim Sonnengang
wenn die Nacht und der Tag sich begrüßen
denn bald werden bleierne Wolken
den Horizont für eine Ewigkeit verdunkeln

Merke dir den aufrechten Gang der Menschen
verzaubert durch die Sehnsucht nach Gerechtigkeit
denn bald werden zahlreiche Dichter und Denker
sich als heilige Krieger huldigend
die Vernunft, den Mut und die Liebe
verraten, verjagen, vergraben

بوی سنبل را
در زیر نوازشهای باران بهاری
گرامی دار
چرا که بزودی
بالهای سنگین بمب افکنها
بنام انسانیت
انبوهی از انهدام و آوارگی را
فرو خواهند ریخت

آواز جیرجیرکها را
در شبهای پرستاره
ارج بنه
چرا که بزودی
تانکهای سنگوش سهمگین
از زوزهء کریه خود
گوشها را کر خواهند کرد

ژاله های سحرگاهی را
بر روی تاربفت عنکبوت
بخاطر بسپار
چرا که بزودی
مزدوران مجهز به آخرین مرگ آورها
هر ترنّم و ترانهء زندگی را
در زیر پوتین وحشت
له خواهند کرد

نمایش رنگین خورشید را
آنگاه که شب و روز هماغوش می شوند
بر لوح ضمیر بنگار
چرا که بزودی
ابرهای سرب وار
افق را برای دورانی دیرپا
سرتاسر تیره و تار خواهند کرد

سربلندی و بلندنظری را
چون آتشی برقرار دار
چرا که بزودی
متفکّران و شاعران دغلکار
این دریوزگان دستگاه از روشنائی بیزار
با دشنهء دروغ و تهمت و تزویر
خرد، مهر و شهامت را
در قلبها و مغزها
سلّاخی خواهند کرد

 

Sohrab Sepehri: Und ich zerbrach und lief und fiel و شکستم و دویدم و فتادم

Und ich zerbrach und lief und fiel (1961)
و شکستم و دویدم و فتادم
١٣٤٠
Sohrab Sepehri ( 1928 – 1980 )

Deinen Klängen öffnete ich die Türen.
Jeden Teil meines Blickes warf ich irgendwo hin,
das Leben füllte ich mit dem Blick.
Am Rande eines Sumpfes
sah ich ein Stück deines Lächelns im Schlamm,
ich fing an zu beten.
Am Stiel eines Dornbusches
war deine Erinnerung verborgen,
ich pflückte sie
und streute sie in die Welt.
Auf den Saiten der Bäume
spielte ich das Lied des Aus-sich-Hinauswachsens
und des In-sich-Entwickelns.
Und ich pflügte die harmonische Nacht des Betens,
streute den Samen des Geheimnisses
und zerbrach den Haken der Täuschung.
Und ich lief bis zum Nichts
und lief bis zum Antlitz des Todes,
bis zum Kern des Bewusstseins.
Und ich fiel auf die Felsen des Schmerzes.
Von dem Tau deiner Begegnung wurde mein Finger feucht,
ich zitterte.
Eine Brise war am Überqueren eines Berghanges,
einen Schritt ging ich mit ihr.
Am Ende der Finsternis
sah ich ein Stück einer Sonne,
verzehrte es,
und verließ mich
und war frei.

***

درها به طنین های تو وا کردم
هر تکه نگاهم را جایی افکندم ،پر کردم هستی ز نگاه
بر لب مردابی، پاره لبخند تو بر روی لجن دیدم، رفتم به نماز
در بن خاری یاد تو پنهان بود ، برچیدم پاشیدم به جهان
برسیم درختان زدم آهنگ ز خود روییدن، و به خود گستردن
و شیاریدم شب یکدست نیایش،افشاندم دانهء راز
و شکستم آویز فریب
ودویدم تا هیچ . و دویدم تا چهرهء مرگ ،تا هستهء هوش
و فتادم بر صخرهء درد .از شبنم دیدار تو تر شد انگشتم ،لرزیدم

وزشی می رفت ازدامنه ای ، گامی همره او رفتم
ته تاریکی ، تکه خورشیدی دیدم ،خوردم ، وازخود رفتم
و رها بودم

https://amirmortasawi.files.wordpress.com/2012/10/leben-und-werke-von-sohrab-sepehri.pdf

Sohrab Sepehri: Und eine Botschaft unterwegs و پیامی در راه

Und eine Botschaft unterwegs (1967)
و پیامی در راه
١٣٤٦
Sohrab Sepehri ( 1928 – 1980 )

Eines Tages
werde ich kommen und eine Botschaft mitbringen.
Das Licht werde ich in die Adern gießen.
Und werde ausrufen: Ihr mit Körben voller Träume!
Ich habe Äpfel gebracht, den roten Apfel der Sonne!
Ich werde kommen, dem Bettler werde ich einen Jasminzweig geben.
Der schönen leprakranken Frau
werde ich einen weiteren Ohrring schenken.
Dem Blinden werde ich erzählen, wie sehenswürdig der Garten ist.
Ich werde ein fliegender Händler sein,
werde durch die Gassen gehen,
werde ausrufen: Tau, Tau, Tau.
Ein Passant wird sagen:
der Aufrichtigkeit halber, es ist eine dunkle Nacht,
ihm werde ich die Milchstraße geben.
Auf der Brücke ist ein Mädchen ohne Bein,
ihr werde ich den Großen Bären am Himmelzelt um den Hals hängen.
Sämtliche Beschimpfungen werde ich auf den Lippen beseitigen.
Sämtliche Mauern werde ich abreißen.
Den Räubern werde ich sagen:
Eine Karawane kam, beladen mit Lächeln!
Die Wolke werde ich zerreißen.
Ich werde zusammenknoten
die Augen mit der Sonne,
die Herzen mit der Liebe,
die Schatten mit dem Wasser,
die Äste mit dem Wind.
Und ich werde miteinander verbinden
den Traum des Kindes mit dem Summen der Grillen.
Drachen werde ich in die Luft steigen lassen.
Blumentöpfe werde ich gießen.
Ich werde kommen,
den Pferden, den Rindern
werde ich das grüne Gras der Zärtlichkeit hinlegen.
Einer durstigen Stute
werde ich den Eimer mit Tauwasser hinstellen.
Einem alten Esel unterwegs
werde ich die Fliegen wegschlagen.
Ich werde kommen und auf jede Mauer
eine Nelke pflanzen.

Unter jedem Fenster werde ich ein Gedicht singen.
Jeder Krähe werde ich eine Tanne geben.
Der Schlange werde ich sagen,
welche Pracht der Frosch hat.
Ich werde versöhnen.
Ich werde bekannt machen.
Ich werde schreiten.
Das Licht werde ich aufnehmen.
Ich werde lieben.

روزی
خواهم آمد، و پیامی خواهم آورد
در رگ ها ، نور خواهم ريخت
و صدا خواهم در داد: اي سبدهاتان پر خواب
سيب آوردم ، سيب سرخ خورشيد
خواهم آمد ، گل ياسي به گدا خواهم داد
زن زيباي جذامي را ، گوشواری ديگر خواهم بخشيد
كور را خواهم گفت : چه تماشا دارد باغ
دوره گردي خواهم شد ، كوچه ها را خواهم گشت
جارخواهم زد: آی شبنم ، شبنم ، شبنم
رهگذاری خواهد گفت: راستی را، شب تاريكي است، كهكشاني خواهم دادش
روی پل دختركي بی پاست ، دبّ آكبر را بر گردن او خواهم آويخت
هر چه دشنام، از لب ها خواهم برچيد
هر چه ديوار، از جا خواهم بركند
رهزنان را خواهم گفت: كاروانی آمد بارش لبخند
ابر را ، پاره خواهم كرد
من گره خواهم زد ، چشمان را با خورشيد ، دل ها را با عشق ، سايه ها را با آب ، شاخه ها را با باد
و بهم خواهم پيوست ، خواب كودك را با زَمزَمهء زَنجَره ها
بادبادك ها ، به هوا خواهم برد
گلدان ها ، آب خواهم داد

خواهم آمد ، پيش اسبان ، گاوان ، علف سبز نوازش خواهم ريخت
ماديانی تشنه ، سطل شبنم را خواهد آورد
خر فرتوتي در راه ، من مگس هايش را خواهم زد

خواهم آمد سر هر ديواري ، ميخكي خواهم كاشت
پاي هر پنجره اي ، شعري خواهم خواند
هر كلاغي را ، كاجي خواهم داد
مار را خواهم گفت : چه شكوهي دارد غوك
آشتي خواهم داد
آشنا خواهم كرد
راه خواهم رفت
نور خواهم خورد
دوست خواهم داشت

https://amirmortasawi.files.wordpress.com/2012/10/leben-und-werke-von-sohrab-sepehri.pdf